Psychologiczne i kliniczne spojrzenie na proces zdrowienia
Anoreksja nervosa (jadłowstręt psychiczny) to jedno z najbardziej złożonych i niebezpiecznych zaburzeń psychicznych, zarówno pod względem fizycznym, jak i emocjonalnym. Pytanie, które często zadają pacjentki, ich rodziny, a także specjaliści, brzmi: czy anoreksję można wyleczyć? Odpowiedź brzmi: tak, ale wymaga to czasu, wsparcia i profesjonalnej terapii a niekiedy zaangażowania całej rodziny a im szybciej osoba chora zgłosi się do specjalisty tym szanse na wyzdrowienie są większe.
Co oznacza wyzdrowienie z anoreksji?
Wyzdrowienie nie ogranicza się jedynie do osiągnięcia prawidłowej masy ciała. Jest to proces całościowy, który obejmuje:
- normalizację odżywiania i relacji z jedzeniem,
- odzyskanie zdrowia fizycznego (m.in. miesiączki, gęstości kości),
- zmianę schematów poznawczych – czyli wyjście z przekonania, że wartość osoby zależy od wyglądu,
- rozpoznawanie i regulowanie emocji bez uciekania w kontrolę jedzenia,
- odzyskanie tożsamości poza chorobą.
Wyzdrowienie to także odzyskanie kontaktu z własnym ciałem, bliskimi, codziennością. To życie bez ciągłego lęku, kalkulowania kalorii i potrzeby samokontroli.
Fakty: co mówi nauka?
Badania pokazują, że:
- 50–70% osób z anoreksją osiąga pełne wyzdrowienie,
- 20–30% osiąga poprawę częściową (utrzymują się niektóre objawy poznawcze lub emocjonalne),
- 10–20% ma przebieg przewlekły.
Leczenie jest skuteczniejsze, jeśli rozpocznie się we wczesnym stadium choroby oraz prowadzone jest w specjalistycznym podejściu, takim jak CBT-E (Fairburn, 2013).
Jak przebiega proces zdrowienia?
W podejściu CBT-E terapia przebiega etapowo i obejmuje:
- Przerwanie zachowań restrykcyjnych i stabilizacja na poziomie fizycznym,
- Normalizacja posiłków – regularność, wystarczająca kaloryczność, zmiana relacji z jedzeniem,
- Praca nad lękiem przed przyrostem masy ciała i nad przekonaniami o sylwetce,
- Odbudowa tożsamości niezależnej od wyglądu,
- Regulacja emocji, nauka rozpoznawania ich i reagowania bez ucieczki w objawy,
- Profilaktyka nawrotów – wzmacnianie elastyczności psychicznej i planowanie wsparcia.
Co pomaga w zdrowieniu?
- regularna terapia indywidualna w podejściu CBT-E,
- wsparcie dietetyczne i lekarskie,
- zaufanie i zaangażowanie pacjentki,
- bliscy, którzy nie oceniają, ale towarzyszą,
- brak presji na szybkie rezultaty,
zaakceptowanie, że proces zdrowienia to droga z etapami i nawrotami, które są częścią zmiany.
Podsumowanie
Tak, można wyzdrowieć z anoreksji. Jest to jednak proces wielowymiarowy, który wymaga pracy nad ciałem, emocjami i przekonaniami. Terapia poznawczo-behawioralna CBT-E daje konkretne narzędzia do zmiany i odbudowy siebie poza chorobą.
Nie chodzi tylko o to, by zacząć jeść. Chodzi o to, by znowu chcieć żyć.
Niniejszy artykuł nie stanowi porady lekarskiej i nie może zastąpić diagnostyki ani konsultacji lekarskiej lub specjalistycznej z psychologiem, psychoterapeutą czy psychiatrą. Zamieszczając artykuły na stronie internetowej happy-mind.pl przykładamy wagę do udostępniania jedynie sprawdzonych i rzetelnych informacji pochodzących z naukowych publikacji dotyczących objawów i profilaktyki zaburzeń psychicznych i chorób. Jesteśmy przekonani, że rozpowszechnianie wiedzy w zakresie zdrowia psychicznego pomoże rozwijać świadomość i budować wysoką jakość życia. Bibliografia • Fairburn, C. G. (2013). Terapia poznawczo-behawioralna i zaburzenia odżywiania, WUJ • Steinhausen, H. C. (2002). The outcome of anorexia nervosa in the 20th century. American Journal of Psychiatry, 159(8), 1284–1293. • Khalsa, S. S., Portnoff, L. C., McCurdy-McKinnon, D., & Feusner, J. D. (2017). What happens after treatment? A systematic review of relapse, remission, and recovery in anorexia nervosa. Journal of Eating Disorders, 5(1), 20. • Zipfel, S., Giel, K. E., Bulik, C. M., Hay, P., & Schmidt, U. (2015). Anorexia nervosa: Aetiology, assessment, and treatment. The Lancet Psychiatry, 2(12), 1099–1111.
